बसाइँसराइले रित्तिएका बैतडीका गाउँमा दसैं र जात्राको उमङ्ग : परदेशिएकाहरू घर फर्किएपछि बस्तीहरूमा छायो नयाँ रौनक

बैतडी : वर्षभरि सुनसान र खण्डहरजस्तै देखिने सुदूरपश्चिमको पहाडी जिल्ला बैतडीका ग्रामीण बस्तीहरू यतिबेला दसैंको आगमन र परम्परागत ऐतिहासिक जात्राका कारण एकाएक गुल्जार बनेका छन्। अध्ययन, रोजगारी तथा बसाइँसराइका कारण सहर र विदेशिएका स्थानीय बासिन्दा चाडपर्व मनाउन गाउँ फर्किएपछि लामो समयदेखि खाली रहेका घरआँगनमा फेरि हाँसो, खुसी र चहलपहल फर्किएको छ।

चौतारी र पँधेरामा पुनर्मिलनको माहोल

वर्षभरि ज्येष्ठ नागरिक र बालबालिका मात्रै भेटिने यहाँका गाउँहरूमा अहिले युवाहरूको बाक्लो उपस्थिति देखिएको छ। दशरथचन्द नगरपालिका, पाटन नगरपालिका, शिवनाथ गाउँपालिका, र पञ्चेश्वर गाउँपालिका लगायतका बस्तीहरूमा वर्षौँपछि आफन्त, इष्टमित्र र बालसखाहरू एकै ठाउँमा भेटिएर भलाकुसारी गरिरहेका मनमोहक दृश्यहरू देख्न सकिन्छ। सडक, गोरेटो बाटो र चौताराहरू परदेशीहरूको आगमनले जीवन्त बनेका छन्।

धार्मिक जात्रा र शक्तिपीठहरूको विशेष आकर्षण

सुदूरपश्चिममा दसैं केवल पारिवारिक पर्व मात्र नभई यहाँका ऐतिहासिक देवी मन्दिरहरूमा आयोजना हुने परम्परागत जात्रा र मेलाको महत्त्वपूर्ण अवसर पनि हो। दशरथचन्द नगरपालिकास्थित प्रख्यात निङ्गलाशैनी भगवती मन्दिर, पाटन नगरपालिका तथा शिवनाथ गाउँपालिकामा रहेका उदैदेव मन्दिरहरूमा दसैंको समयमा विशेष पूजाआजा, राँगाको बलि तथा भव्य धार्मिक मेला लाग्ने गर्दछ। यी ऐतिहासिक जात्रामा सहभागी भई कुलदेवताको आशीर्वाद थाप्न भारतका विभिन्न सहर, खाडी मुलुक तथा काठमाडौँ-तराई झरेका बासिन्दाहरू गाउँ फर्कने गर्छन्।

रातो माटो र कमेरोले चिटिक्क परम्परागत घरहरू

गाउँ फर्किएका स्थानीयहरू अहिले आफ्नो पुख्र्यौली घरको मर्मतसम्भार र लिपपोतमा व्यस्त छन्। पुराना ढुङ्गा-माटोका घरहरूलाई परम्परागत रातो माटो र कमेरोले चिटिक्क पारेर रङ्गाउने कार्यले गाउँमा दसैंको वास्तविक मौलिकता झल्काएको छ। पुरुषहरू खेतबारीको काम र आँगन सफाइमा जुट्दा महिलाहरू घर लिपपोत र सिँगारपटारमा खटिएका छन्। यसले ग्रामीण परिवेशलाई आकर्षक बनाएको छ।

स्थानीय बजारमा व्यापारिक चहलपहल

परदेशीहरू गाउँ फर्किएसँगै बैतडीका मुख्य बजारहरूमा व्यापारिक चहलपहल ह्वात्तै बढेको छ। लत्ताकपडा, खाद्यान्न, पूजा सामग्री तथा दैनिक उपभोग्य वस्तु खरिद गर्न गाउँ-गाउँबाट मानिसहरू बजार ओइरिएका छन्। लामो समयदेखि सुस्ताएको स्थानीय व्यापारलाई यस चहलपहलले ठूलो राहत दिएको स्थानीय व्यापारीहरू बताउँछन्।

चाडपर्व सकिएपछिको रित्तोपनको चिन्ता

गाउँमा अहिले जतिसुकै रौनक छाए पनि चाडपर्व सकिएपछि यो चहलपहल फेरि हराउने स्थानीयहरूको चिन्ता छ। स्थायी बसाइँसराइ र गाउँमै रोजगारीका अवसर नहुँदा चाडबाड र जात्रा सकिएलगत्तै युवाहरू पुनः कर्मथलोतिर लाग्नुपर्ने बाध्यता छ। यद्यपि, वर्षमा एकपटक हुने यो पारिवारिक पुनर्मिलन र सांस्कृतिक उत्सवले बैतडीका बस्तीहरूमा छुट्टै ऊर्जा, उमङ्ग र आत्मीयता भने थपिदिएको छ।